
Dişli imalatı yapan firmalar, bir makinenin hareketini istenen hız ve momentte aktarmak için kullanılan dişli çarkları talaşlı imalat yöntemleriyle üreten işletmelerdir. Bu üretim; azdırma (hobbing), fellows, freze, taşlama ve CNC torna tezgâhlarında yapılır. Türkiye’de bu alanda çalışan firmaların bir kısmı standart katalog ölçülerinde seri üretim yaparken, bir kısmı numune ya da teknik resme göre özel imalata odaklanır.
Ostim Zincir olarak Ankara Ostim’deki tesisimizde düz dişli, helis dişli, kremayer, konik dişli, zincir dişli ve sonsuz vida karşılık dişlisi üretiyoruz. Aşağıda hem sektörün genel işleyişini hem de doğru üreticiyi seçerken bakmanız gereken kriterleri açıkladık.
Teknik resim, numune ya da yalnızca modül ve diş sayısı bilgisiyle üretim yapıyoruz. Ostim Zincir ekibi ihtiyacınıza uygun dişli tipini ve malzemeyi birlikte belirlesin.
Teklif AlınDişli İmalatı Yapan Firmalar Hangi İşleri Üstlenir?
Bu firmaların iş kapsamı sanıldığından geniştir. En sık gelen talep, arızalanan bir dişlinin aynısının yeniden üretilmesidir. Makine parkındaki bir ekipman durduğunda yedek parçanın ithal edilmesi haftalar sürebildiği için işletmeler eldeki hasarlı parçayı ölçtürüp yerli imalata yönelir. Burada firmanın ölçü alma ve tersine mühendislik yetkinliği belirleyici olur.
İkinci büyük kalem, yeni tasarlanan makineler için sıfırdan dişli üretimidir. Makine imalatçısı devir oranını, aktarılacak momenti ve merkez mesafesini verir; üretici de buna uygun modül, diş sayısı ve malzemeyi belirleyerek imalata geçer. Bu aşamada dişli hesaplama araçları ve doğru tolerans seçimi işin kalitesini doğrudan etkiler.
Üçüncü olarak revizyon ve tamir işleri gelir. Dişleri aşınmış bir çarkın göbeğinin korunup diş kısmının yenilenmesi, kama kanalı açılması, göbek büyütme ya da burç geçirme gibi işlemler bu kapsama girer. Küçük atölyeler genellikle bu tür işlerle ilgilenirken, kurumsal üreticiler üçünü birden karşılayabilecek tezgâh altyapısına sahiptir.
Doğru Dişli Üreticisini Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Fiyat listesi karşılaştırmak tek başına yeterli olmuyor. Ucuz üretilen bir dişli, yanlış malzeme veya eksik ısıl işlem yüzünden birkaç ay içinde tekrar değişim gerektirebiliyor. Seçim yaparken şu başlıklara bakmanızı öneriyoruz:
- Tezgâh altyapısı: Azdırma tezgâhı olmayan bir atölye, helis dişliyi istenen hassasiyette üretemez. Freze ile açılan dişli çoğu zaman yaklaşık ölçüdür.
- Malzeme stoğu: C45, 42CrMo4, 16MnCr5, GG25 döküm ve paslanmaz kalitelerin yerinde bulunması termini kısaltır.
- Isıl işlem imkânı: Sementasyon, indüksiyonla yüzey sertleştirme veya ıslah işleminin yapılabiliyor olması, dişlinin çalışma ömrünü doğrudan uzatır.
- Ölçüm ve kontrol: Diş üstü çapı, diş dibi ve diş kalınlığı kontrolünün yapılıp yapılmadığı sorulmalıdır.
- Teknik danışmanlık: İyi bir üretici, gönderdiğiniz ölçüde bir hata varsa üretime başlamadan önce sizi uyarır.
- Referans ve süreklilik: Aynı parçayı iki yıl sonra tekrar ürettirebilmek için firmanın kayıt tutuyor olması önemlidir.
Bu maddelerin çoğu telefonda birkaç dakikalık bir görüşmeyle anlaşılabilir. Karşı taraf modül, kavrama açısı ve profil kaydırma gibi kavramlara net cevap veriyorsa doğru adrestesiniz demektir.
Ostim Zincir’in Dişli İmalatındaki Çalışma Yöntemi
Bize gelen taleplerin büyük bölümü acil duruşlardan kaynaklanıyor. Bu nedenle süreci mümkün olduğunca kısalttık. Elinizdeki numuneyi ya da teknik resmi ilettiğinizde, ölçü kontrolü aynı gün yapılır ve malzeme stoğumuza göre bir teslim tarihi verilir. Standart ölçülerde zincir dişli taleplerinde ürün çoğu zaman stoktan çıkar.
Özel imalatta önce kütük ya da döküm göbek CNC tornada işlenir, göbek deliği ve kama kanalı açılır, ardından diş açma tezgâhına alınır. Talep edilen sertlik değerine göre parça ısıl işleme gönderilir ve dönüşte gerekiyorsa taşlama yapılır. Bu sıralama, ısıl işlem sonrası oluşabilecek çarpılmaların düzeltilmesini sağlar.
Üretilen her parçanın ölçü kaydını arşivliyoruz. Aynı dişliden bir yıl sonra tekrar ihtiyacınız olduğunda numune göndermenize gerek kalmıyor. Seri üretim yapan işletmeler için bu, yedek parça planlamasını kolaylaştıran bir ayrıntı. Dişli imalatı hizmetimizin kapsamını ilgili sayfamızdan inceleyebilirsiniz.
Ürettiğimiz Dişli Çeşitleri ve Kullanıldıkları Yerler
Her makine aynı tip dişliyle çalışmaz. Aktarılacak yükün yönü, çalışma sesi ve devir oranı hangi tipin seçileceğini belirler. Üretim yaptığımız başlıca gruplar şunlar:
- Düz dişli: Paralel millerde en yaygın kullanılan tip. Redüktörlerden konveyörlere kadar geniş bir alanda tercih edilir.
- Helis dişli: Dişlerin eğimli olması sayesinde daha sessiz ve titreşimsiz çalışır, yüksek devirli sistemlerde öne çıkar.
- Kremayer dişli: Dönme hareketini doğrusal harekete çevirir. Otomatik kapı sistemleri ve CNC eksenlerinde kullanılır.
- Konik dişli: Kesişen millerde, genellikle 90 derecelik hareket aktarımında görev alır.
- Sonsuz vida ve karşılık dişlisi: Yüksek redüksiyon oranı gereken, geri dönüşün istenmediği uygulamalarda kullanılır.
- Pinyon dişli: Kremayer ile eşleşen küçük tahrik dişlisi, iş makineleri ve vinç sistemlerinde sık görülür.
- Zincir dişli: ASA ve BS serisi zincirlerle çalışan, tek veya çok sıralı dişliler.
Malzeme Seçimi ve Isıl İşlemin Dişli Ömrüne Etkisi
Dişlinin ne kadar dayanacağını belirleyen ilk unsur malzemedir. Hafif yükte çalışan, darbeye maruz kalmayan uygulamalarda C45 çelik çoğu zaman yeterli olur. Ancak dişli sürekli yük altındaysa ve ani moment değişimleri yaşanıyorsa 42CrMo4 gibi ıslah çelikleri ya da sementasyon çeliği tercih edilmelidir.
Isıl işlem, aynı malzemeden üretilen iki dişli arasında kat kat ömür farkı yaratabilir. Sementasyon işleminde parçanın yüzeyi sertleşirken çekirdeği tok kalır; böylece diş yüzeyi aşınmaya direnç gösterirken diş dibi kırılmaya karşı korunur. İndüksiyonla sertleştirme ise yalnızca diş bölgesini sertleştirmek istendiğinde daha ekonomik bir çözümdür.
Gıda, kimya ve arıtma tesislerinde malzeme seçimini korozyon belirler. Nemli ve kimyasal temaslı ortamlarda paslanmaz dişli kullanılması, düzenli parça değişiminin önüne geçer. Sessiz çalışma önceliğinizse poliamid ve PE1000 gibi mühendislik plastiklerinden üretim de mümkündür, fakat bu malzemelerin yük taşıma kapasitesinin çelikten düşük olduğu unutulmamalıdır.
Numune ve Teknik Resme Göre Özel Dişli İmalatı
Özel imalatta en sık karşılaştığımız durum, elde yalnızca kırık bir parçanın olmasıdır. Dişler kısmen hasarlıysa bile modül, diş sayısı, dış çap ve diş genişliğinden yola çıkarak orijinal ölçüye ulaşmak mümkün. Burada kritik nokta, kama kanalı ve göbek deliği ölçülerinin milden alınmasıdır; aşınmış bir göbekten ölçü almak yanlış sonuç verir.
Teknik resimle gelen taleplerde süreç daha hızlı ilerler. Resimde modül, diş sayısı, kavrama açısı, profil kaydırma değeri ve tolerans sınıfı belirtilmişse üretim doğrudan başlar. Eksik bilgi olması halinde çalıştığı sistemi sorar, çift dişlinin ölçülerini isteriz.
Adet konusunda alt sınır koymuyoruz. Tek parça acil ihtiyaçlar da, aylık tekrar eden seri siparişler de aynı üretim disiplini içinde karşılanıyor. Sık kullandığınız ölçüler için stok anlaşması yaparak duruş sürelerinizi kısaltmanız da mümkün.
Dişli İmalatında Fiyatı Belirleyen Unsurlar
Fiyat sorulduğunda net cevap verilememesinin nedeni, dişlinin standart bir raf ürünü olmamasıdır. Modül ve diş sayısı büyüdükçe hem harcanan malzeme hem de tezgâh süresi artar. Büyük çaplı bir kremayer ile küçük bir pinyon arasında ciddi bir maliyet farkı oluşur.
İkinci etken malzeme kalitesidir. Alaşımlı çeliklerin kilogram fiyatı sade karbon çeliğinin üzerindedir, paslanmaz kalitelerde bu fark daha da açılır. Isıl işlem ve sonrasındaki taşlama işlemi de maliyete eklenir, ancak ağır çalışma şartlarında bu yatırım kendini kısa sürede amorti eder.
Adet ve termin de fiyatı etkiler. Aynı ölçüden onlu gruplar hâlinde üretim yapıldığında tezgâh ayar süresi bölüşüldüğü için birim maliyet düşer. Acil işlerde ise üretim sırasının değiştirilmesi gerektiğinden farklı bir fiyatlandırma söz konusu olabilir. Güncel zincir dişli fiyatları hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Ankara’da Dişli İmalatı ve Teslimat Süreci
Ostim, Türkiye’nin makine imalatında en yoğun bölgelerinden biri ve biz de üretimimizi burada yapıyoruz. Ankara içindeki müşterilerimiz numuneyi doğrudan getirebiliyor, ölçü kontrolünü birlikte yapıyoruz. Bu yüz yüze temas, özellikle karmaşık parçalarda hata payını neredeyse sıfıra indiriyor.
Şehir dışındaki işletmeler için kargo ve ambar sevkiyatıyla çalışıyoruz. Numunenin tarafımıza ulaşması bir gün sürse de, standart ölçülerde stoktan sevk yapıldığında teslimat çok daha hızlı tamamlanıyor. Talep ettiğiniz ölçünün stokta olup olmadığını öğrenmek için online kataloğumuzu inceleyebilirsiniz.
Kısacası, dişli imalatı yapan firmalar arasında seçim yaparken tezgâh altyapısına, malzeme bilgisine ve teknik desteğe bakmak gerekiyor. Ankara dişli üretiminde yılların getirdiği deneyimle, ölçüsüne göre ürettiğimiz her parçanın arkasında duruyoruz.





